Kochaj Lubuskie - wakacje z bunkrami - MRU Pętla Boryszyńska cz. II
Międzyrzecki Rejon Umocniony (w skrócie MRU, niem. Festungsfront Oder Warthe Bogen – FF OWB) jest jednymi z największych założeń obronnych w Europie. Stanowi szczytowe osiągnięcie niemieckiej i europejskiej sztuki fortyfikacyjnej lat 30. XX wieku. Budowle MRU są szczególnym przykładem architectura militaris co wynika z ich wyjątkowego charakteru, rozwiązań konstrukcyjnych, unikatowych pancerzy fortecznych oraz wykorzystania warunków terenowych. Najcenniejszym elementem MRU jest Odcinek Centralny z bezcennym podziemnym systemem komunikacyjnym liczącym ponad 30 km. Obecnie Międzyrzecki Rejon Umocniony jest jedną z większych atrakcji turystycznych województwa lubuskiego.
Pętla Boryszyńska - podziemna trasa turystyczna Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego
W czasie wakacji, w okresie od 1 lipca do 31 sierpnia, zwiedzanie „Pętli Boryszyńskiej” będzie organizowane o godz. 10.30, 12,30, 13.30 i 14.30 – trasa krótka. O godz. 11.30 będzie zorganizowana wycieczka na trasie długiej. W pozostałym czasie wycieczki organizowane będą po zebraniu grupy.
Fortyfikacje MRU
Obiekty Festungsfront Oder Warthe Bogen (zwane MRU lub Ostwall). Ufortyfikowany Front Łuku Odry Warty, jak sama nazwa wskazuje, rozciąga się południkowo między Wartą na północy a Odrą na południu.
Geograficznie wyodrębniamy trzy odcinki:
Odcinek północny (Nord–Abschnitt). Od ujścia Noteci do Warty do miejscowości Pieski - 3 z 13 grup warownych - Ludendorff niedaleko Skwierzyny, Roon i Moltke na południe od Bledzewa.
Odcinek środkowy (Mittel–Abschnitt) od Piesek po północne przedpola Lubrzy - 8 z 13 wszystkich w Ostwall; Schill i Nettelbeck, Lützow, York. Gneisenau, Scharnhorst w Pniewie, Freisen, Jahn koło Boryszyna i Körner w lesie między Staropolem a Lubrzą.
Odcinek południowy (Süd–Abschnitt) od Lubrzy po Odrę z jedną grupą warowną Lietzmann w Mostkach.
Nagromadzenie dużych obiektów wynikało z braku możliwości oparcia obrony na naturalnych ciekach wodnych, jak ma to miejsce w odcinkach północ i południe.
Grupy warowne
Grupa Warowna Ludendorff niedaleko Skwierzyny (PzW: 863, 864, 865, 866, 867, 868)
Grupa Warowna Roon koło Bledzewa (PzW 817)
Grupa Warowna Moltke koło Bledzewa (Pzw 814)
Grupa Warowna Schill (Pzw: 754, 757, 725, 761)
Grupa Warowna Nettelbeck (Pzw: 750, 748, 745, 749)
Grupa Warowna Lützow (Pzw: 730, 732, 733, 735)
Grupa Warowna York na wysokości Nietoperka (Pzw: 721, 722, 724, 726)
Grupa Warowna Geisenau Pniewo (Pzw: 719, 720)
Grupa Warowna Scharnhorst Pniewo (Pzw: 716, 716a, 717)
Grupa Warowna Freisen Pniewo (Pzw 783)
Grupa Warowna Jahn Boryszyn Wysoka (Pzw: 713, 714, 715, 766, 712)
Grupa Warowna Körner Lubrza Staropole (Pzw: 701, 702, 703)
Grupa Warowna Lietzmann Mostki (Pzw: 668, 669, 677)
Obiekty wolno stojące
Bunkier 694 Lubrza
Bunkier 693 Lubrza Romanówek
Bunkier 677 Mostki (zaliczany do Werkgruppe Lietzmann)
Bunkier 778 Boryszyn
Bunkier 780 Staropole
Obiekty hydrotechniczne, zapory i pozoracyjne
Obiekty pozoracyjne Pniewo
Śluza forteczna 708 Lubrza
Forteczny most rolkowy z obiektem 691 Nowa Wioska
Fortyfikacje Gminy Lubrza
Na terenie Gminy Lubrza znajduje się szereg ciekawych i zróżnicowanych budowli fortecznych z czasów II Wojny Światowej, do których zaliczamy: panzerwerki, mosty forteczne, śluzy, zapory, kanały. Możemy zwiedzać zarówno budowle podziemne jak i obiekty naziemne rozsiane po terenie całej gminy. Szlak turystyczny łączący pancerwerki w rejonie Lubrzy nie został wyznaczony i oznakowany, ponieważ na terenie gminy znajduje się kilkadziesiąt wartych poznania budowli fortyfikacyjnych, a znaczna cześć z nich leży w lasach, z dala od głównych dróg. Dotrzeć można do nich pieszo lub rowerem. Punkt startowy do zwiedzania umocnień oraz najważniejszy kompleks fortyfikacji stanowią budowle obronne oraz zespół podziemnych komór, dworców i korytarzy nazywany „Pętlą Boryszyńską”.
Podziemna trasa turystyczna wiedzie przez fragment podziemi Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego. Całość tuneli i podziemnych komór liczy ponad 30 km. „Pętla Boryszyńska” MRU obejmuje podziemne chodniki i komory, schron wieży pancernej nr 3 (Pz. T. 3), północny A-Werk osłony baterii (A- Werk Nord).
Dojazd do umocnień baterii pancernej nr 5 prowadzi drogą odchodzącą na południe z łuku szosy Boryszyn – Wysoka, około 100 m na wschód od Boryszyna. Stąd na parking przy Pętli Boryszyńskiej jest około 1 km, przy czym na niewielkim fragmencie zachowano oryginalny bruk, a nawierzchnię asfaltową ułożono na nowym odcinku drogi. Z parkingiem sąsiaduje A- Werk „Nord”, którym prowadzi wejście do podziemi.
Do dyspozycji turystów są dwie podziemne trasy turystyczne, o czasie zwiedzania do 1,5 i do 2,5 godziny. Obie obejmują podziemia baterii, a trasa długa dodatkowo komorę stacji „Konrad” oraz Pz. W. 715.
Lubrzański Szlak Fortyfikacji MRU to też propozycja dla turystów zmotoryzowanych, którzy chcą poznać fortyfikacje poza podziemiami Pętli Boryszyńskiej. Korzystając z mapy i tablic przy drogach mogą wybrać się na zwiedzanie fortyfikacji w okolicy Lubrzy, a dokładniej na odcinku Boryszyn – Staropole – Lubrza – Nowa Wioska – Mostki. Aby zwiedzać umocnienia niezbędne jest posiadanie mapy oraz dobrej orientacji o umiejętności poruszania się w nieznanym terenie.
Zwiedzanie naziemnych fortyfikacji każdy może modyfikować tak, aby poznać interesujące zabytkowe budowle. Turyści zmotoryzowani powinni pamiętać o tym, że wjazd samochodem osobowym do lasu oraz poruszanie się po drogach leśnych jest dozwolone tylko wtedy, gdy są to drogi publiczne oraz oznakowane drogowskazami dopuszczającymi ruch po tych drogach, a postój dozwolony jest jedynie w miejscach oznakowanych.
Inne atrakcje turystyczne
Gmina Lubrza, dzięki położeniu na skraju moreny czołowej, wśród lasów i jezior jest idealnym terenem na dłuższe i krótsze wypady. Znajdą tu coś dla siebie miłośnicy przygód, fortyfikacji, spacerów i sportów wodnych, wędkarze i grzybiarze.
W Lubrzy zaczyna się i kończy Pieszo–Rowerowy Szlak Nenufarów. Trasa długości 9 km wiedzie przez malownicze okolice, lasy i brzegami jezior lubrzańskich. Oczywiście istnieją też inne, nieformalne trasy wycieczkowe.
Lubrza to też kajakowy spływ kanałami fortecznymi i jeziorami z Lubrzy do Gościkowa – Paradyża. Wypożyczalnia sprzętu turystycznego znajduje się przy śluzie fortecznej w Lubrzy.
Oferta specjalna dla szkół
Skierowana do dzieci i młodzieży szkół podstawowych (dzieci od IV klasy), gimnazjów oraz szkół średnich - w sezonie 2011. Szkoły biorące udział w promocji za każde trzy grupy (co najmniej 30 osobowe), które zwiedzą Pętlę Boryszyńską w okresie od 16 kwietnia do 15 października 2011 roku, czwartą wycieczkę otrzymają bezpłatnie (grupa do 40 osób, dojazd we własnym zakresie). Wycieczka ta może zostać wykorzystana przez szkołę np. jako nagroda dla klasy w konkursach, zbieraniu składek na Komitet Rodzicielski lub w innym przypadku określonym przez Szkołę.
Wycieczka obejmuje: zwiedzanie z przewodnikiem, możliwość rozpalenia ogniska (kiełbaski we własnym zakresie lub zamówione za dodatkową opłatą). Zwiedzanie: Uczestnicy biorą udział w wykonywaniu różnorodnych zadań np. odnalezienie kluczy do bunkra przy pomocy wykrywacza, poszukiwanie skarbu, liczenie nietoperzy, spotkanie z Helmutem – duchem podziemi, organizacja ogniska itp. Czas trwania (bez ogniska) do 1,5 godziny (krótka) lub do 2,5 godz. (długa). Wycieczki organizowane są w okresie od 16 kwietnia do 15 października.
oprac. na podst. www.bunkry.lubrza.pl
