Kochaj Lubuskie - po przygodę na wodę - Spływ Drawą - pograniczem lubusko-wielkopolskim
Po przygodę na wodę - wspólna promocja turystyki wodnej – województw lubuskiego, wielkopolskiego i zachodniopomorskiego. W ramach podróży studyjnej na styku trzech regionów – z Wielkopolską Organizacją Turystyczną – wzięliśmy udział w spływie kajakowym lubusko-wielkopolskim pograniczem – Drawą ze Starego Osieczna do Krzyża.
Drawa - prawobrzeżny dopływ Noteci, o długości ok. 200 km, bierze swój początek koło Połczyna Zdroju, a uchodzi do Noteci w okolicach Krzyża. Nazwa rzeki jest stara i zagadkowa, według językoznawców wywodzi się jeszcze z czasów indoeuropejskiej wspólnoty językowej (od rdzenia dreu - śpieszyć się, biec) - identyczną nazwę nosi jeden z większych dopływów Dunaju. Charakter rzeki jest bardzo zróżnicowany: od leniwych odcinków w szerokiej dolinie (np. Prostynia-Rościn), po fragmenty o dużym spadku, bystrym prądzie i kamienistym dnie - przypominające rzeki podgórskie.
Przyrodniczo Drawa charakteryzuje zróżnicowana roślinność wodna i fauna ryb. Poszczególne odcinki reprezentują krainy pstrąga, lipienia, brzany i leszcza. W rzece żyje blisko 30 gatunków ryb. Najpospolitsze są jednak na wszystkich odcinkach rzeki: płoć, okoń, kiełb, krąp, kleń, piekielnica i miętus. Do najbardziej interesujących ryb Drawy, choć nielicznie w niej występujących, należą: troć, pstrąg, strzebla potokowa, głowacz białopłetwy i certa. Do niedawna rzeka słynęła szczególnie z lipieni, dorastających tu do dużych rozmiarów.
W latach 1976-1997 odbywały się tu doroczne zawody wędkarskie "Lipień Drawy". Na odcinku poniżej Kamiennej do lat 80-tych odbywały tarło łososie, po wyginięciu tego gatunku podjęto w 1995 r. próbę wsiedlenia go na powrót do Drawy. Akcja zarybieniowa smoltami i narybkiem łososia trwa nieprzerwanie od 1995 roku.
W rzece żyją także związane z czystymi wodami: krasnorost Hildenbrandtia rivularis (czerwony nalot na podwodnych kamieniach), gąbki i mszywioły, na płytkich rozlewiskach podwodne łąki włosieniczników, jeżogłówek i rdestnic. Na odcinku chronionym w granicach parku narodowego można obserwować naturalne procesy kształtujące przyrodę rzeki i jej doliny, np. obrywy i osuwiska na zboczach, kształtowanie koryta rzecznego pod wpływem drzew przewróconych w nurt.
Czystość wód Drawy pod względem większości parametrów fizykochemicznych mieści się w granicach tzw. I klasy czystości wód. Jednak zawartość fosforanów (wynik niedostatecznego oczyszczenia ścieków komunalnych oraz spływów z rolniczych części zlewni) i stan sanitarny rzeki (zawartość bakterii typu kałowego) nie pozwalają na zakwalifikowanie jej wyżej, niż pogranicze II i III klasy.
Jako szlak żeglugowy rzeka była używana od XIV w. Już w 1662 r. umacniano brzegi, oczyszczano rzekę z pni i pogłębiano ją na dawnych brodach. W 1700 r. wożono rzeką miód z Drawska do Frankfurtu. Żegluga przetrwała aż do II wojny światowej, najdłużej na odcinku Krzyż-Osieczno. Snuto też projekty przedsięwzięć inżynieryjnych, które miały zmienić Drawę w drogę wodną z prawdziwego zdarzenia. W 1708 r. powstał projekt szlaku żeglugowego Drawa-Rega, istniały też plany połączenia kanałem Drawy z Iną. W 1875 r. planowano gigantyczne przedsięwzięcie budowy drogi wodnej Warta-Odra przez Drawę, Inę i Jez. Dąbskie.
Od XVIII w. rzeka była wykorzystywana na szeroką skalę jako szlak spławu drewna pozyskiwanego z lasów Puszczy Drawskiej. Wzdłuż brzegów powstał system kilkunastu bindug, do dziś czytelnych w terenie (cenny zabytek dawnej kultury leśnej). Spław zarzucono ostatecznie w latach 70-tych.
Rzeka jest wykorzystana również do celów hydroenergetyki: pod koniec XIX zbudowano karbidownię w Kamiennej, później przerobioną na elektrownię wodną. W 1916 r. powyżej Prostyni powstała druga elektrownia wodna Borowo. W latach 40-tych istniały plany budowy kaskady zakładów hydroenergetycznych (Barnimie, Zatom, Moczele, Mostniki i istniejąca elektrownia Kamienna), nie zrealizowane na szczęście dla przyrody rzeki i jej doliny.
W 1974 r. utworzono krajobrazowy rezerwat przyrody o pow. 522 ha, obejmujący odcinek doliny od jez. Dubie do elektrowni Kamienna, a w jego ramach 10 obiektów objęto ochroną ścisłą. Utworzenie Rezerwatu Drawa dało początek intensywnym staraniom przyrodników, które uwieńczono utworzeniem w roku 1990 Drawieńskiego Parku Narodowego. Na kilku odcinkach wzdłuż jej doliny prowadzą szlaki: Drawno-Prostynia, Zatom-Drawno, Głusko-Zatom. W granicach Drawieńskiego Parku Narodowego rzeka udostępniona jest do wędkowania i spływów kajakowych na ściśle określonych zasadach i w ograniczonym czasie.
Miasto i gmina Dobiegniew położone w północno-wschodniej części województwa lubuskiego, na Pojezierzu Dobiegniewskim - na skraju Puszczy Drawskiej. Gmina położona jest w obszarze Pojezierza Dobiegniewskiego, wchodzącego w skład Pojezierza Zachodniopomorskiego. Od wschodu i zachodu sąsiaduje z dwiema równinami sandrowymi: Gorzowską i Drawską, od północy z Pojezierzem Choszczeńskim i Równiną Drawską, a od południa wchodzącą w skład Pojezierzy Wielkopolskich – Kotliną Gorzowską. Gminę charakteryzuje wysoka lesistość. Około 61% terenu zajmują lasy i tereny zadrzewione, a około 30% uprawy rolne. Gmina należy do gmin małych pod względem liczby ludności, zamieszkuje ją niespełna 7,5 tys. osób, z czego w samym Dobiegniewie nieco ponad 3,3 tys. osób. Na terenie gminy położona jest część Drawieńskiego Parku Narodowego o powierzchni 5 590 ha, co stanowi 50,30% całkowitej pow. parku.
Oddalone 13 km na wchód od Dobiegniewa Stare Osieczno (pierwotna polska nazwa z XIII w Oszeczno, Ohziet-Ochozist-Hochzeit, na XVII w. mapach – Wesołowo, a XIX w. Wesołów, Wesoła) to niewielka wieś sołecka położona w obrębie Puszczy Drawskiej, bezpośrednio na wschodnim brzegu Drawy. Wzmiankowane w 1337 roku jako gród obronny na granicy Polski z Pomorzem. W XIV wieku zbudowali tutaj zamek Wedlowie, sprzyjający później Krzyżakom. W okresie wojny z Zakonem w roku 1406 z rozkazu Jagiełły zamek zdobyli Polacy. W drugiej połowie XIX wieku wieś miała formę nieregularnej ulicówki, wytyczonej po zachodniej stronie rzeki Drawy, z kościołem na dawnym wzgórzu zamkowym i zabudową chłopską. W okolicy - liczne pozostałości umocnień Wału Pomorskiego.
Oprac.własne na podst. www.dobiegniew.pl i www.dpn.pl
