Kochaj Lubuskie - nordic walking - Żagania książęce parki i ogrody
Lubuskie szlaki nordic walking – śladami dawnych romansów przez książęce parki i ogrody. Żagań, Iłowa i Małomice – kolejne miejscowości w sieci szlaków wytyczanych przez Lubuska Regionalną Organizację Turystyczną LOTUR.
Szlak książęcy
park górny i park dolny w obszarze byłych granic obszaru należącego do pałacu, biegnie przełomem Bobru i kanału. Park przypałacowy charakteryzuje różnorodność drzewostanu a w szczególności platany, buki czerwone, choina kanadyjska, sosna wejmutka, sosna czarna, tulipanowiec i bożodrzew. Na trasie budynek byłego szpitala ufundowany przez Dorotę księżną żagańską oraz kościół p.w. Św. Krzyża oraz kaplica neogotycka dla wyznawców wszystkich religii.
Kolor szlaku - niebieski
Długość trasy - 4 km
Rodzaj trasy - krajobrazowo-historyczna
Stopień trudności – łatwa
Chlubą miejscowości Żagań jest park krajobrazowy o łącznej powierzchni 77,49 ha, przez który przepływa rzeka Bóbr tworząc malowniczy krajobraz, z Pałacem Książęcym, kościołem pw. Św. Krzyża i szpitalem księżnej Doroty w tle. Rosną w nim interesujące gatunki drzew, a niektóre z nich stanowią pomniki przyrody. Do najcenniejszych okazów można zaliczyć miłorzęby dwuklapowe, tulipanowce, platany, tuje, cisy, buki szkarłatne, czerwone i piramidalne, wiązy, świerki, choiny kanadyjskie.
Po przejęciu księstwa żagańskiego przez Dorotę de Talleyrand-Perigord podjęto starania mające na celu uporządkowanie miejscowego parku i przekształcenie go we wspaniałe założenie krajobrazowe. Zadanie to wykonał Friedrich Teichert. Dzieło księżnej Doroty kontynuował jej najstarszy syn i następca, Napoleon Ludwik de Talleyrand-Perigord. Od 1866 roku z rozkazu księcia żagańskiego w niedziele, święta oraz każdy wtorek i czwartek w parku urządzano pokaz sztuk wodnych dla publiczności. Spadkobiercy księcia Napoleona Ludwika również nie szczędzili środków finansowych na utrzymanie parku.
Park miejski dzieli się na trzy części: Ogród pałacowy, nazywany także Parkiem Kwiatowym, pełnił rolę ogrodu ozdobnego. Park środkowy ze zlokalizowaną na wyspie bażanciarnią. Płaski teren bażanciarni wykorzystano do wytyczenia miejsc widokowych służących wypoczynkowi. Wzdłuż wysokich brzegów Tylnego Bobru w parku górnym rozmieszczono natomiast liczne punkty widokowe.
Za najpiękniejszą część ogrodu uznawano powszechnie tzw. Ogród Holenderski przy wzniesionej przez Piotra Birona oranżerii nad Bobrem, który obecnie nie istnieje. Warto wspomnieć również o pozostałych obiektach parku, które za czasów panowania księżnej Doroty, dodawały mu blasku: fontanny, rzeźby, statuę Diany, Żabią Studnię oraz statuę Wenery.
W 1848 roku na wschód od pałacu zbudowano cieplarnię, w której w czasach księżnej Doroty hodowano 200 rodzajów i 450 gatunków roślin. Z ówczesnego wystroju pałacu zachowało się niewiele. Obecnie zobaczyć możemy tylko: Domek Portiera, Domek Wędkarski, kościół p.w. Św. Krzyża i szpital.
Przy ul. Żelaznej, w Żaganiu na skraju parku otaczającego Pałac Książęcy i nad Bobrem w pobliżu mostu prowadzącego na Moczyń, stoi pensjonat "Młynówka". Urządzony w dawnym spichlerzu, wzniesionym z muru pruskiego w połowie XIX w. Wówczas w pobliżu stał jeszcze tzw. górny młyn.
W sąsiedztwie „Młynówki” zlokalizowana jest elektrownia wodna Żagań, zapora wodna z 1900 roku oraz Most Ludwika - Napoleon Ludwik książę de Valencay, syn i następca księżnej Doroty Talleyrand-Perigord.
Szlak Rododendronów - Żagań – Iłowa - Żagań
Kolor szlaku - zielony
Długość szlaku - 18km.
Stopień trudności - średni, trasa szybka
Rodzaj szlaku - krajobrazowo-kulturowy
Szlak Żagań-Iłowa przebiega przez teren bogaty w liczne walory turystyczne. Jednym z nich jest niewątpliwie rzeka Bóbr z dopływami: Czernej i Kwisy. Szlak rozpoczynamy przy Muzeum Obozów Jenieckich, następnie idziemy drogą leśną w kierunku Żagańca, docieramy do Konina Żagańskiego - największej wsi gminy Iłowa, Iłowa jest miejscem docelowym szlaku.
Wędrówkę zaczynamy przy muzeum Stalagu VIII C i Oflagu Luft3.Bardzo malownicza trasa pod względem przyrodniczym biegnąca doliną rzeki Czernej. Most Holenderski, aleja dębowa, niewielkie wzniesienia i paprocie jak w tropikach, a po drodze niesamowite atrakcje dla grzybiarzy. Przy wejściu na drogę asfaltową w Koninie Żagańskim wita nas przepiękny wiekowy dąb, kierujemy się w stronę Iłowej i przepięknego parku w stylu japońskim, witają nas rododendrony, mostek miłości oraz przepiękny pałac (obecnie szkoła) - to wszystko należy zobaczyć samemu, aby we właściwy sposób odebrać to co podarowała nam natura, a w mądrze ukształtowali artyści.
Muzeum Jeńców - Żagań słynie z wydarzenia jakie miało miejsce w czasie II wojny światowej - Wielkiej Ucieczki ze Stalag Luft 3, który był kompleksem hitlerowskich obozów jenieckich. Wydarzenie to doczekało się wielu publikacji książkowych i ekranizacji filmowych. W 1963 r. nakręcono film „Wielka Ucieczka” ze Stevem McQueenem i Charlesem Bronsonem w rolach głównych, a w 1988 r. „Wielka Ucieczka II”, w którym główną rolę zagrał Christopher Reeve. Inną udaną ucieczkę z tego obozu sfilmowali Brytyjczycy w 1950 r. Muzeum Obozów Jenieckich i cmentarze jenieckie znajdują się przy ulicy Lotników Alianckich. Co roku obchodzone są uroczystości upamiętniające to wydarzenie. W 2009 roku rekonstrukcję Wielkiej Ucieczki z udziałem międzynarodowych grup rekonstrukcyjnych poprowadził Bogusław Wołoszański. W obchodach rocznicy Wielkiej Ucieczki uczestniczą setki gości zagranicznych, żołnierze RAF, ambasadorowie i przedstawiciele rządu.
Konin Żagański – największa wieś gminy Iłowa. Założona została około 1250 roku przez chłopów przybyłych z krajów środkowo-niemieckich. Będąc w Koninie Żagańskim nie sposób nie zwrócić uwagi na kościół pw. Św. Bartłomieja, zbudowany w stylu gotyckim w 1505 roku z inicjatywy rodu von Schellendorf. Z renesansowo-barokowego wnętrza kościoła najcenniejsze są fragmenty tryptyku późnogotyckiego z 1506 roku, dłuta Mistrza z Gościszowic, odrestaurowany pomnik nagrobny Christopha i Heleny von Schellendorf i renesansowa płyta nagrobna Heinricha von Schellendorfa. Równie cennym zabytkiem jest dzwon odlany w 1586 roku, o średnicy 119 cm. Jest ozdobiony przepięknym wizerunkiem Matki Boskiej. Należy pamiętać, że na początku II wojny światowej w Koninie Żagańskim istniał dulag – obóz przejściowy dla kilku tysięcy polskich żołnierzy i podoficerów. Obóz zlikwidowano w kwietniu 1940 roku.
Iłowa - powstała w X wieku na rozstajach szlaków handlowych, prowadzących z Żagania do Zgorzelca, Legnicy oraz Gubina, w tamtym okresie była to osada leśna. Prawa miejskie Iłowa nabyła w 1679 roku.
Zespół Pałacowo - Parkowy zbudowany został w 1626 r. przez Barona Christopha von Schellendorfa. Wspaniałą rezydencją uczynił go Hrabia Fryderyk von Promnitz, który podjął się przebudowy i rozbudowy istniejącej budowli. Po śmierci Fryderyka spadkobiercą w 1712r. został jego roczny syn Baltazar II, który objął ojcowiznę mając 25 lat. Po powrocie do Iłowej odnowił podupadającą posiadłość. Nie miał potomka i po jego śmierci pałac przechodził przez ręce różnych właścicieli, którzy o niego nie dbali. Szczęśliwie dla Pałacu w roku 1902 posiadłość kupił Hrabia Rzeszy Niemieckiej Friedrich von Hochberg. Ozdobił pałac rzeźbami i płaskorzeźbami. Zbudował tarasy, obsadzając je niezwykle rzadkimi okazami storczyków i cisów. Sprowadzał wielu znanych i cenionych artystów, dbając o swoją nową siedzibę. Bawarski architekt Robert Klaus zbudował drugą wieże pałacową, spełniającą rolę amatorskiego obserwatorium astronomicznego. Włoski artysta Philippi ozdobił sale stiukami i boazeriami w stylu barokowym. Park nabierał świetności, budowano fontanny, sadzono egzotyczne rośliny. Między odgałęzieniami rzeki Czernej znajdowały się małe altanki i mostki nawiązujące do kultury dalekiej Japonii. Pałac przestał być rezydencją ziemską i stał się budynkiem szkolnym.
Park w Iłowej jest jednym z najpiękniejszych założeń ogrodowych na Śląsku, założony w XVII w jako ogród renesansowy przy dworze. W II połowie XVIII wieku park powiększono i przekształcono w park krajobrazowy. W latach 1901-1905 park rozbudowano zakładając m.in. ogródek japoński. Obecnie ozdobą 20 hektarowego parku jest bogaty w starodrzew z licznymi pomnikami przyrody (dęby, buk, lipy, aleja grabów), różaneczniki oraz ogród w stylu japońskim.
Wiadukt parkowy nad ulicą ogrodową w Iłowej, w miejscowej tradycji nosi nazwę: "Mostek Miłości". W 2008 roku został przeprowadzony jego gruntowny remont.
Szlak Żagań-Małomice-Żagań
Kolor szlaku - szlak czerwony
stopień trudności - trudny
Rodzaj trasy - krajobrazowo-kulturowa
długość trasy - ok. 30 km.
Wiedzie on przełomem Bobru, od Małego Bożnowa po drodze mijamy pozostałości po folwarkach przynależnych do żagańskiego pałacu. Po prawej stronie trasy jeden z najdłuższych murowanych wiaduktów kolejowych w Europie 21 łukowatych sklepień, wg budowniczych dróg i mostów budowlana perełka - służy do dzisiaj - a na samej trasie mijamy pozostałości po młynie - przepiękne buki rosnące na stoku brzegu Bobru aż do Bukowiny Bobrzańskiej. Dalej wzgórze Kammlera - najwyższy punkt widokowy. Po około 300m oczom naszym ukazuje się niesamowity widok - malownicze ujście Kwisy do Bobru. Z Małomic do Rudawicy i przez Trzebów do Żagania mijamy bardzo ciekawe obiekty sakralne i parki krajobrazowe.
Zespół Poszpitalny Księżnej Doroty
XIX wieczny kompleks szpitala św. Doroty składa się z kościoła p.w. Krzyża Świętego, kapliczki Loterańskiej, właściwej siedziby szpitala z kaplicą p.w. św. Doroty oraz zbudowanych później kilku budynków dodatkowych, z których wyróżnia się tzw. Dom Marii usytuowany przy ulicy Żelaznej. Autorem projektu szpitala był nadworny architekt księżnej żagańskiej Doroty, Leonard Dorst Schatzberg. Budowla utrzymana jest w ulubionym stylu chlebodawczyni projektanta, neogotyku.
Kaplica mieści się w budynku szpitala św. Doroty. Kamień węgielny pod budowę kaplicy położono 3 maja 1851 roku, w 1859 budowę zakończono. We wnętrzu zwraca uwagę piękny ołtarz skrzydłowy z końca XV wieku. Scena środkowa przedstawia Ukoronowanie Marii, po bokach: Zwiastowanie, Nawiedzenie, Narodziny Chrystusa, Modlitwa Trzech Króli, w predelli - Śmierć Marii. Na szafie ołtarzowej stoją, każda innego pochodzenia, figury Zbawiciela, Marii i ulubionego ucznia Chrystusa. Ponadto w kaplicy zobaczyć można rzeźbę przedstawiającą Męczeństwo św. Doroty oraz obraz przedstawiający św. Jadwigę w sukni zakonnicy.
Nad wejściem, we wnętrzu umieszczona jest płaskorzeźba głowy Chrystusa. W wyposażeniu kaplicy znajdujące się ławki i żyrandol są w stylu neogotyckim. Wejście do kaplicy stanowią drzwi w obramieniu nawiązującym do gotyku płomienistego. W zwieńczeniu wstawiono figurki dwóch aniołów, pomiędzy którymi jest rzeźba Matki Boskiej.
Kościół pw. Św. Krzyża wzniesiony z pieniędzy fundacji księżnej Doroty Talleyrand w 1849 roku. Według projektu Leonarda Schatzberga z wykorzystaniem reliktów gotyckiej kaplicy. Wnętrze z bogatym wyposażeniem stolarsko-rzeźbiarskim i kowalskim, posiada jednolity neogotycki charakter o dużych wartościach artystycznych. W kościele miejsce ostatniego spoczynku znaleźli katoliccy członkowie rodziny księżnej: Katarzyna Wilhelmina, Dorota Talleyrand-Perigord i jej syn Ludwik Napoleon. Obok Kościoła dawny szpital św. Doroty.
Mały Bożnów. Na terenie gminy Żagań prawdopodobnie na polecenie Henryka Brodatego, kasztelan żagański lub jego następcy na urzędzie prowadzili akcję kolonizacyjną. W rezultacie tych działań zasiedlone zostały znaczne obszary puszczy na wschód od rzeki Bóbr po Kożuchów-Szprotawę. Akcja zagospodarowania puszcz granicznych przypada na wiek XIII. W wyniku tych działań powstały nowe wsie w tym Bożnów, który jest podzielony na dwie części. Mały Bożnów to część książęca od strony Żagania gdzie był zlokalizowany folwark, który na przestrzeni lat zmieniał właścicieli. Do tej części należą domy w piasku a także niektóre domostwa w części południowo-zachodniej przy Żaganiu.
Moczyń. Osiedle Żagania obchodzące w 2006 roku 650-lecie. Osiedle posiadające własny Kościół, szkołę podstawową. Z pewnością najciekawszą budowlą zlokalizowaną na terenie Moczynia jest ceglany most kolejowy na rzece Czernej, wzniesiony w latach 1845-1846. Jest jednym z najstarszych obiektów związanych z historią Żagańskiego kolejnictwa. Jego budowę rozpoczęto w maju 1845 roku, kiedy zapadła decyzja o przyłączeniu głogowsko-żagańskiej bocznej linii kolejowej do Dolnośląsko-Marchijskiej kolei Żelaznej w Jankowej Żagańskiej. W pobliżu można często usłyszeć wystrzały czołgów ponieważ niedaleko, kilkaset metrów od zabudowań znajduje się strzelnica czołgowa.
Most Holenderski - drewniany most wzniesiony w 1997 roku przez saperów holenderskich w ramach ćwiczeń prowadzonych na Żagańskim poligonie wojskowym.
Bukowina Bobrzańska - na terenie wsi znajduje się Kościół filialny Matki Boskiej Różańcowej. Pierwotny wczesnogotycki kościół zbudowany został w drugiej połowie XIII wieku. Obecną neogotycka formę uzyskał w wyniku przebudowy, dokonanej w roku 1856. W tym czasie przemurowano okna, obramowano cegłą szczyty oraz dostawiono wieże i kruchtę. Kamienny, jednonawowy z prostokątnym prezbiterium, z zakrystią i kaplicą od północy. Od zachodu przylega ośmioboczna wieża konstrukcji słupowej o ścianach zwężających się ku górze pokrytych łupkiem. Wystrój wnętrza neogotycki z 1856 roku. Z wyposażenia starszego zachowany gotycki ołtarz (XV w.), rzeźba św. Anny (XV w.) oraz dzwon z 1469 roku.
Małomice – Zielona Wyspa w Borach Dolnośląskich. Większa część gminy Małomice jest położona w Borach Dolnośląskich, posiada naturalne granice w postaci cieków wodnych, które stanowią rzeki Bóbr, Kwisa i Ruda oraz leśne mokradła.
Opracowania na podstawie materiałów Lubuskiej Regionalnej Organizacji Turystycznej LOTUR z serwisu www.lotur.eu. Więcej o Lubuskich szlakach nordic walking, opisy i mapy w plikach pdf do pobrania na: http://www.lotur.eu/news/showList/555
Lubuskie szlaki nordic walking – zrealizowane przez Lubuską Regionalna Organizację Turystyczną LOTUR w ramach projektu dofinansowanego ze środków Ministerstwa Sportu i Turystyki
W naszym serwisie - Lubuskie szlaki nordic walking – również na:
Szlaki w Lubrzy i okolicach: http://www.kochajlubuskie.pl/wiadomosci/kochaj-lubuskie-nordic-walking-s...
Szlaki na terenie i w okolicach Sulęcina i Lubniewic: http://www.kochajlubuskie.pl/wiadomosci/kochaj-lubuskie-nordic-walking-p...
Szlaki NW na terenie Łagowa i okolic: http://www.kochajlubuskie.pl/wiadomosci/kochaj-lubuskie-nordic-walking-l...
Szlaki NW ne terenie Sulęcina i okolic: http://www.kochajlubuskie.pl/wiadomosci/kochaj-lubuskie-nordic-walking-n...
Wszystkie szlaki NW na Wale Zielonogórskim, w Łuku Mużakowa oraz w Trójkącie Sakralnym przedstawialiśmy w opracowaniu: http://www.kochajlubuskie.pl/wiadomosci/kochaj-lubuskie-na-wakacje-i-nie...
